Λειτουργιολογικά άρθρα
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 397
Ἡ εἰς ἐπήκοον ἀνάγνωση τῶν μυστικῶν Ἱερατικῶν Εὐχῶν τῆς Λειτουργίας ἀπό ἐμπειρικῆς ἀπόψεως
Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
αʹ ἔκδοσις, 28/5/2026
(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)
«κλείσας τὴν θύραν σου πρόσευξαι τῷ Πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ», Ματθ. ϛʹ 5-6
«μυστικῆς ἐπιτελουμένης Εὐχῆς» (Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης, 4ος αἰ.)
«μίαν μὲν τὴν πρώτην [Εὐχὴν] διὰ σιωπῆς», ΙΘʹ (19ος) Κανὼν τῆς Συνόδου τῆς Λαοδικείας
Χαρακτηριστικὸ τῶν Ὀρθοδόξων εἶναι ἡ τήρηση τῆς Παραδόσεως. Ἡ τήρηση τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως εἶναι Ἀποστολικὴ ἐντολή. Στήκετε, καὶ κρατεῖτε τὰς Παραδόσεις (Βʹ Θεσ. βʹ 15). Πάντα εὐσχημόνως καὶ κατὰ Τάξιν γινέσθω (Αʹ Κορ. ἰδʹ 40). Στὴν διακονία στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν κάνει ὁ καθένας του κεφαλιοῦ του, ἀλλιῶς κοινῶς προτεσταντίζει. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «ἑπομένη τοῖς Ἁγίοις Πατράσι», ὄχι ἑπομένη ταῖς προσωπικαῖς γνώμαις ἑκάστου. Γιατί πρέπει νὰ τηρεῖται ἡ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας; Ἡ Ἱερὰ Παράδοση εἶναι ἡ ἀσφαλὴς ὁδὸς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁδὸς τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἡ ἀσφαλὴς ὁδὸς τῆς θείας λατρείας, τῆς προσευχῆς, τῆς μετανοίας, τῆς καθάρσεως, τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς θεώσεως.
Ὅπως εἴδαμε σὲ προηγούμενο ἄρθρο μας, ἡ Παράδοση στὴν Λειτουργία ἔχει ὡς ἑξῆς: ὁ Διάκονος ἐκφωνεῖ (εἰς ἐπήκοον) τὶς διὰ Προσφωνήσεως κοινὲς Εὐχές πρὸς τὸν Ἱερέα καὶ τοὺς πιστούς, καὶ αὐτοὶ ἀνταποκρινόμενοι προσεύχονται μυστικῶς, κατ’ ἰδίαν, ὁ μὲν Ἱερεὺς μὲ τὶς δικές του Εὐχές, οἱ δέ πιστοὶ μὲ τὸ μυστικὸ Κύριε ἐλέησον ἢ τὶς δικές τους προσευχές (ὁ Ψάλτης ἐκφώνως ὡς «ὁδηγὸς» τῶν Πιστῶν στὶς προσευχητικὲς ἀποκρίσεις στὴν κοινὴ Εὐχὴ τοῦ Διακόνου). Οἱ Προσευχὲς αὐτὲς χάριτι Θεοῦ, ὅλες μαζὶ ὅμως ὄχι ὡς ξεχωριστὲς ἀλλὰ ὡς μία κοινὴ δυνατὴ Προσευχή, ὡς μία κοινὴ Δύναμις πηγαίνουν στὸν Θεό. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι καὶ ἡ ἐλάχιστη Προσευχὴ ἑνὸς ραθύμου πιστοῦ στὴν Ἐκκλησία, ἀποκτᾶ μεγαλύτερη παρρησία στὸν Θεὸ (ἀπὸ ὅτι ὅταν προσεύχεται σπίτι μόνος του, ποὺ κι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ἀμελεῖ) λόγῳ τῆς κοινῆς Προσευχῆς τῆς Ἐκκλησίας.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 140
Στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἀποστολική Παράδοσις τοῦ Καταπετάσματος ἔχει ὡς ἑξῆς, ὅπου χρησιμοποιοῦμε, τὶς παρακάτω συντομεύσεις·
ΧΥ: ὅπου τό X ἀναφέρεται στὰ ἅγια θύρια, τό Υ στὸ καταπέτασμα.
Χ, Υ = Κ (κλειστό) ἤ Α (ἀνοικτό).
Δηλαδή,
ΚΑ = Βημόθυρα κλειστά, Καταπέτασμα ἀνοιχτό,
ΑΑ = Βημόθυρα ἀνοιχτά, Καταπέτασμα ἀνοιχτό,
ΚΚ = Βημόθυρα κλειστά, Καταπέτασμα κλειστό.
Ἡ Παράδοσις τοῦ Καταπετάσματος ἐκτίθεται παρακάτω στόν Πίνακα 18-1.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 656
Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, οὔτε δεήθητι οὔτε δεήθητε (Μυστικές Εὐχές)
Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
γʹ ἔκδοσις, 15/5/2026· βʹ ἔκδοσις, 28/4/2026
(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)
«Μυστικῆς ἐπιτελουμένης Εὐχῆς» (Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης, 4ος αἰ.)
Στὴν Ἐκκλησία Τελετάρχης εἶναι ὁ Διάκονος.1 «Ὁ ρόλος τοῦ Διακόνου στή θεία λατρεία εἶναι μέ πολλή σοφία καθορισμένος. Ἐκτελεῖ χρέη τελετάρχου πρός δύο κατευθύνσεις [πολλάκις ταυτοχρόνως]·2 πρός τόν Λαόν καί πρός τόν Ἱερέα».3 Φυσικὰ ἀπουσίᾳ Διακόνου, σὲ Συλλείτουργο, ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἱερεῖς ἀναλαμβάνει (μέσα ἀπὸ τὸ Ἱερό) τὴν προσφώνηση (ἐκφώνηση) τῶν Εὐχῶν τοῦ Διακόνου.
Α. Τριῶν εἰδῶν Εὐχές στὴν Λειτουργία
Στὴν Θεία Λειτουργία ἔχουμε τριῶν εἰδῶν Εὐχές:
α) Κοινὲς 4 Εὐχές διά Προσφωνήσεως (ἔκφωνες,5 φωναχτές) ὑπὸ τοῦ Διακόνου,
β) Εὐχές Ἱερατικές (μυστικές, ἄνευ μικροφώνων,6 μὲ μία ἐξαίρεση),
γ) Εὐχές Λαϊκές-Μοναχικές 7 (ἐπίσης μυστικές,8 ὅπως καὶ οἱ Ἱερατικές).
Ἔχουμε πρῶτον, τὶς κοινὲς διὰ Προσφωνήσεως (ἔκφωνες) Εὐχές, τὶς ὁποίες ὁ Διάκονος, πάντοτε προσευχόμενος, στραμμένος πρὸς Ἀνατολάς,9 προσφωνεῖ («χῦμα») πρὸς τὸν Ἱερέα, καὶ πρὸς τὸν Πιστὸ Λαό. Ὅτι λέμε σήμερα Διακονικά, Εἰρηνικά, Συναπτές, Δεήσεις, ἢ Διακονικὲς αἰτήσεις/δεήσεις, τόν 4ον αἰ. καὶ ἐνωρίτερον ἐλέγοντο Εὐχὴ διὰ Προσφωνήσεως, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ ΙΘʹ Κανὼν τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου (364 μ.Χ.).10 Καὶ μέχρι πρότινος ὅμως, τὰ Διακονικά Εὐχὲς λέγονταν (πρὶν ἡ δυτικότροπη Λειτουργική τάχα Ἀναγέννηση μονοπωλήσει τὸν ὅρο Εὐχὲς ἀποκλειστικὰ γιὰ τὶς Ἱερατικὲς Εὐχές), ὅπως π.χ. φαίνεται στὸ Ἱεροτελεστικὸν τοῦ Βογιατσῆ.11 Εὐχὲς εἶναι ἡ κάθε αἴτησις χωριστά, ἀλλὰ Εὐχὴ εἶναι κυρίως τὸ σύνολο τῶν αἰτήσεων σὺν τὴν κατακλείδα στὸ τέλος.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 383
Στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, στὴν Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία, ἡ Ἀποστολική Παράδοσις τοῦ Καταπετάσματος ἔχει ὡς ἑξῆς, ὅπου χρησιμοποιοῦμε, τὶς παρακάτω συντομεύσεις·
ΧΥ: ὅπου τό X ἀναφέρεται στὰ ἅγια θύρια, τό Υ στὸ καταπέτασμα.
Χ, Υ = Κ (κλειστό) ἤ Α (ἀνοικτό).
Ἡ Παράδοσις τοῦ Καταπετάσματος ἐκτίθεται παρακάτω στόν Πίνακα 18-3.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 2379
Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μνημοσύνου πρός τήν Ἀνατολή τελεῖται
Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
αʹ ἔκδοσις, 15/2/2026
(γιά καλύτερη ἀνάγνωση, γιά τίς παραπομπές, τίς εἰκόνες, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)
Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μνημοσύνου, ὅπως καὶ κάθε Ἀκολουθία στὴν Ἐκκλησία μας τελεῖται ἁγιοπατερικά, παραδοσιακά, πρὸς τὴν Ἀνατολή.1 Καὶ τὸ Μνημόσυνον προσευχή εἶναι. Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ περασμένου αἰώνα, κυρίως λόγῳ τῆς προτεσταντολατινογενοῦς πλάνης «versus populum» τῆς λειτουργικῆς κινήσεως (τουτέστι κατ’ οὐσίαν «θεατρική» προσευχή πρὸς τὸν Λαόν, ποὺ ἄρχισε ἀπὸ τὸν Λούθηρο καὶ τοὺς Προτεστάντες, πέρασε στοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, καὶ ὑπεστηρίχθη στήν αἱρετική Βʹ Βατικάνειο Σύνοδόν των), τὴν ὁποίαν προώθησαν καθ’ ἡμᾶς ἡμέτεροι παρασυρθέντες θεολόγοι, λειτουργιολόγοι, κληρικοί, τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ τῶν Ἱερέων μας - δυστυχῶς - τελοῦν τὸ Μνημόσυνον πρὸς τὸν Λαόν. Ὑπάρχουν καὶ μερικοὶ ὑποστηρικτὲς τοῦ παρασυρθέντος Φουντούλη, ποὺ προωθοῦν τὴν ἀδιαφορία ἐν γένει γιὰ τὴν κατ’ Ἀνατολάς τέλεση τῶν Ἀκολουθιῶν, καὶ ὅτι ὅλα εἶναι «ἐντάξει». Αὐτὸ εἶναι μεγάλη πλάνη (ὑποσ. 1), καὶ τὰ πράγματα δὲν εἶχαν ἔτσι, οὔτε στὴν νεότητά μας στὸ χωριό, ὅπου οἱ Ἱερεῖς τελοῦσαν τὸ Μνημόσυνον πάντοτε πρὸς Ἀνατολάς, στὸ κέντρον τοῦ Ναοῦ, κάτω ἀπὸ τὸν μέγα Πολυέλεο (στὸ ἴδιο περίπου σημεῖο ὅπου διαβαζόταν παλαιὰ καὶ ἡ ὀπισθάμβωνος Εὐχή). Πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν τὸ Ἅγιον Ὄρος, καὶ ὅλες οἱ ὑπόλοιπες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ἄλλων χωρῶν τηροῦν τὴν Παράδοση τῆς κατ’ Ἀνατολὰς τελέσεως τοῦ Μνημοσύνου, ἀκόμη καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀμερικῆς ποὺ ἄγνωστο πῶς δὲν παρεσύρθη ἀπὸ τοὺς δικούς μας. 2
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 2506
Σύγχρονες Λειτουργίες τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου
Παν. Δ. Παπαδημητρίου, αʹ ἔκδοσις, 20/10/2025
Ὀρθόδοξος Τύπος, 24/10/2025 – 7/11/2025, ἀρ. φύλλων 2562-2564.
Τίτλος δημοσίευσης Ὀ.Τ.: «Σύγχρονοι Λειτουργίαι τοῦ Ἁγ. Ἰακώβου».
(γιά καλύτερη ἀνάγνωση, γιά τίς παραπομπές, τίς εἰκόνες, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε στὸ τέλος τό PDF)
Οἱ Λειτουργίες τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου ποὺ τελοῦνται, ἐδῶ καὶ περίπου 100+ χρόνια[1] στὴν Ἑλλάδα, εἶναι «Λειτουργικοὶ αὐτοσχεδιασμοί».[2] Τό 1930 τελοῦνταν ἅπαξ ἢ δίς τοῦ ἔτους, μόνον στὸ παρεκκλήσι τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ στὴν Ῥιζάρειο Σχολή.[3] Τό 1968 μετὰ ἀπὸ στρατηγικὴ προώθηση τόσων ἐτῶν, τελοῦνταν περίπου μόνο στό 23.2% τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,[4] μία – δύο φορὲς τὸν χρόνο, στοὺς Μητροπολιτικοὺς Ναούς. Οἱ Λειτουργίες αὐτές:[5]
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: Ἑστία Πατερικῶν Μελετῶν
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 820
Ἡ λεγομένη Λειτουργία τοῦ Ἰακώβου: Ὁ Δούρειος ἵππος τῆς «Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως»
Ἄρθρο τῆς Ἑστίας Πατερικῶν Μελετῶν (2005)
[Ἀναλόγιον: Σέ 5 σημεῖα μέσα στὸ ἄρθρο, ἐντὸς ἀγκυλῶν, παραθέτουμε νεώτερη σχετικὴ ἔρευνα καὶ σχόλια. Οἱ περισσότερες ὑπογραμμίσεις δικές μας]
Τά τελευταῖα χρόνια ὅλο καί συχνότερα, ὅλο καί ἀπό περισσότερους ἱερεῖς τελεῖται ἡ λεγομένη Θεία Λειτουργία τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου. Ἡ τέλεση τῆς Λειτουργίας αὐτῆς καί ἡ ξαφνική της ἐμφάνιση στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας ἀφ’ ἑνός μέν καταδεικνύει τό ἐκκοσμικευμένο πνεῦμα πού διακατέχει πολλούς κληρικούς καί ἀφ’ ἑτέρου ἐξυπηρετεῖ κατά τόν καλύτερο τρόπο, τά σχέδια τῶν «ἀνανεωτῶν» τῆς Λειτουργικῆς μας ζωῆς, τῶν αὐτοκλήτων σωτήρων τῆς Ἐκκλησίας. Τό σχέδιο εἶναι ἁπλό: ἡ Λειτουργία αὐτή «βαπτίζεται» ἀπό τούς ἀνανεωτές ὡς «ἀρχαιοπρεπής». Ὅταν ὅμως τελεῖται, τελεῖται μέ τόν τρόπο πού ὁραματίζονται οἱ «ἀνανεωτές», ὁπότε ὁ πιστός λαός, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἐνθουσιάζεται μέ τήν πρωτοτυπία καί τά ἐφέ, συμπεραίνει, ἐντελῶς ἐσφαλμένα, ὅτι ὁ συγκεκριμένος τρόπος τελέσεως εἶναι ὁ «ἀρχαιοπρεπής» καί ἄρα ὁ παραδοσιακός. Αὐτό ἔχει ὡς συνέπεια νά ζητᾶ ἀπό τούς Ἱερεῖς νά λειτουργοῦν ἔτσι καί ὅταν τελοῦν τίς Λειτουργίες τῶν ἁγίων Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί Βασιλείου. Εἶναι, ὅμως, ὄντως ἔτσι τά πράγματα; Μπορεῖ ὁ καθένας νά τελεῖ ὅποια Λειτουργία θέλει καί ὅπως θέλει; Ἄς τό δοῦμε ἀναλυτικά.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 683
John R K Fenwick,
The Anaphoras of St. Basil and St. James. An Investigation into their Common Origin,
OCA 240 [Orientalia Christiana Analecta 240], Rome, 1992.
Οι Αναφορές του Μεγάλου Βασιλείου και του Αγίου Ιακώβου - Μία έρευνα για την κοινή τους καταγωγή
Αυτή η έρευνα του John R. K. Fenwick δημοσιεύτηκε το 1992 στο OCA 240, με Editor τον Robert F. Taft, S.J. και βοηθό τον Stefano Parenti.
Απουσιάζει ως αναφορά από την σύγχρονη μοντερνιστική έκδοση "Η Θεία Λειτουργία του Αγίου Αποστόλου Ιακώβου ..." της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, αλλά και από την Λειτουργική του Γεωργίου Ν. Φίλια, στην ενότητα της Λειτουργίας του Ιακώβου.
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: ΠΠαπαδημητρίου
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 2922
Ὅτι ὁ Ἱερεύς ἀνέκαθεν ἐπεύχεται, ποιεῖ τήν Ἀνάγνωση τῶν Εὐχῶν πρός Ἀνατολάς - Εὐχές Γονυκλισίας Πεντηκοστῆς, Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, Θείας Λειτουργίας, Μνημοσύνου, κλπ.
Παν. Δ. Παπαδημητρίου, αʹ ἔκδοσις, 24/6/2025
Ὀρθόδοξος Τύπος, 4/7/2025 – 11/7/2025, ἀρ. φύλλων 2549-2550.
Τίτλος δημοσίευσης Ὀ.Τ.: «Ὁ Ἱερεύς ἀνέκαθεν ἐποίει τήν Ἀνάγνωσιν τῶν Εὐχῶν πρός Ἀνατολάς».
«Πάντες μὲν ὁρῶμεν κατ’ ἀνατολὰς ἐπὶ τῶν προσευχῶν»,
Ἅγιος Μέγας Βασίλειος, [PG 32, 189C].
«Ἐπὶ τὰς δυσμὰς ἔστηκεν ὁ διάβολος, ὅπου ἡ ἀρχὴ τοῦ σκότους· ἀποτάσσεσθε αὐτῷ καὶ ἐμφυσήσατε· εἶτα στρέφεσθε ἐπὶ ἀνατολὰς καὶ συντάσσεσθε τῷ Χριστῷ»,
Εὐχολόγιον Barb. Gr. 336, 8ου αἰ., φ. 130β.
Ὡς πρός τὸν προσανατολισμὸ τοῦ «Οἴκου τῶν Προσευχῶν», ἤτοι τοῦ κτιρίου τῆς Ἐκκλησίας ἔχουμε: Στὶς Ἀποστολικὲς Διαταγὲς, στό κεφ. ΝΖʹ «Διατύπωσις Ἐκκλησίας καὶ κλήρου…», βλέπουμε: «ὁ οἶκος [ὁ Ναός] ἕστω ἐπιμήκης, κατ’ ἀνατολὰς τετραμμένος, ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν τὰ παστοφόρια πρὸς ἀνατολήν, ὅς τις ἕοικε νηί».[1]
Ὡς πρὸς τὸν προσανατολισμὸ τῶν πάντων, Κληρικῶν τε καὶ τῶν Πιστῶν, στὴν Ἐκκλησία ἔχουμε τὶς ἑξῆς ἁγιοπατερικὲς κανονικές μαρτυρίες:
Ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος ὁ Φιλόσοφος (100–165 μ.Χ.) στὶς «Ἀποκρίσεις πρὸς τοὺς Ὀρθοδόξους περί τινων ἀναγκαίων ζητημάτων» λέει: «Ἐπειδὴ τῶν παρ' ἡμῖν τὰ τιμιώτερα εἰς τιμὴν τοῦ Θεοῦ ἀφορίζομεν, κατὰ δὲ τὴν τῶν ἀνθρώπων ὑπόληψιν τιμιωτέρα ἐστὶν ἡ ἀνατολὴ τῶν ἄλλων μερῶν τῆς κτίσεως, διὰ τοῦτο ἐν τῷ καιρῷ τῆς προσευχῆς [ἰδιαίτερα στὴν Θεία Λειτουργία, καὶ στὶς Ἀκολουθίες] νεύομεν πρὸς ἀνατολὴν πάντες. Καθάπερ τῇ δεξιᾷ χειρὶ ἐν ὀνόματι Χριστοῦ κατασφραγίζομεν τοὺς τῆς σφραγῖδος ταύτης δεομένους, ἐπειδὴ τιμιωτέρα νενόμισται τῆς ἀριστερᾶς, καίτοι θέσει καὶ οὐ φύσει διαφέρουσα ταύτης ὑπάρχει, οὕτως καὶ ἡ ἀνατολή, ὡς τιμιώτερον μέρος τῆς κτίσεως, εἰς προσκύνησιν θεοῦ ἀφώρισται. Oὐκ ἐναντιοῦται δὲ τῇ προφητικῇ τε καὶ ἀποστολικῇ φωνῇ τὸ πρὸς τὴν ἀνατολὴν ποιεῖν ἡμᾶς τὰς εὐχάς. Ἐν παντὶ γὰρ τόπῳ ὑπάρχει ἡ ἀνατολὴ τοῖς εὐχομένοις· καὶ ἐπειδὴ ἐφ' ὃ μέρος τὴν ὁρατὴν αἴσθησιν κεκτήμεθα κατὰ τοῦτο τὸ μέρος προσκυνοῦμεν, ἀδύνατον δὲ ἐν τῷ καιρῷ τῆς προσευχῆς εἰς τὰ τέσσαρα μέρη τῆς κτίσεως ἀποβλέπειν, διὰ τοῦτο εἰς τὸ ἓν μέρος τῆς κτίσεως ἀφορῶντες ποιοῦμεν τὴν προσκύνησιν, οὐχ ὡς μόνον ἔργον τοῦ Θεοῦ οὐδ' ὡς εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ τοῦτο ἀφωρισμένον, ἀλλ' εἰς τόπον προσκυνήσεως τῆς παρ' ἡμῶν προσαγομένης Θεῷ τεταγμένον. Τὸ δὲ ἔθος, παρ' ὧν εἴληφεν ἡ Ἐκκλησία τὸ εὔχεσθαι, παρὰ τούτων εἴληφε καὶ τὸ ποῦ εὔχεσθαι [κατ’ Ἀνατολάς], τοῦτο δὲ παρὰ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων».[2]
- Λεπτομέρειες
- Συντάκτης: Ἀναλόγιον
- Κατηγορία: Λειτουργιολογικά άρθρα
- Εμφανίσεις: 574
Α’ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
«Το μεγαλείο της Θείας Λατρείας. Παράδοση ή ανανέωση;»
ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ
Το Α’ Λειτουργικό Συνέδριο, που οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη από την Εταιρεία Ορθοδόξων Σπουδών, με θέμα «Το μεγαλείο της Θείας Λατρείας. Παράδοση ή ανανέωση;», διεξήγαγε τις εργασίες του από 27 Φεβρουαρίου έως 1 Μαρτίου 2002 στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ανακοινώθηκαν είκοσι μία εισηγήσεις από ισαρίθμους εισηγητάς, Επισκόπους, Πρεσβυτέρους, Μοναχούς και πανεπιστημιακούς Καθηγητάς και ερευνητάς. Υπήρξε εντυπωσιακή συμμετοχή Κληρικών, Μοναχών και λαϊκών. η μεγάλη αίθουσα ήταν κατάμεστη.
Με βάση τις εισηγήσεις και τις διεξαχθείσες ενδιαφέρουσες συζητήσεις, τα πορίσματα του συνεδρίου συνοψίζονται στα εξής:
- Αυθεντική Λειτουργική Παράδοση (Ασματικό Τυπικό, Αρχέγονες Διατάξεις) ή Αντικουαριανισμός (Antiquarianism);
- Οι Λατινογενείς Νεωτερισμοί του Οικουμενισμού και της Λειτουργικής Αναγεννήσεως στην Θεία Λειτουργία και Λατρεία
- Οι διάφοροι νεωτερισμοί στην ανάγνωση του Ευαγγελίου Ούσης οψίας, τη Κυριακή του Πάσχα εσπέρας (Αγάπη)
- Επόμενοι των Αιρετικών, οι αφαιρούντες τόν Εσταυρωμένον
- Οἱ θεολογικές προϋποθέσεις τοῦ μητροπολίτου Περιστερίου εἶναι λατινικές, καί ὄχι τῶν ἀντιδρώντων στήν ἀφαίρεση τοῦ Ἐσταυρωμένου
- Ἡ Θεολογία τοῦ Σταυροῦ μέ τόν Ἐσταυρωμένο στήν Ἁγία Τράπεζα
- Ο Ζωοποιός Σταυρός του Χριστού ανέκαθεν δέσποζε στο Ιερόν Βήμα, στην Αγία Τράπεζα, και διέλαμπε όταν ήταν ανοιχτή η Ωραία Πύλη, το Καταπέτασμα – Και περί του Συνθρόνου, και περί της Εγκυκλίου για τον Σταυρό και την θέση του Εσταυρωμένου Χριστού ...
- Επιστολές για το βιβλίο μας «Το Αθέατον της Αγίας Τράπεζας»
- Ο Διάκονος το «Δεηθώμεν» το λέει πρώτα για τον Ιερέα, και φυσικά για τον Λαόν — «Το γαρ, Δεηθώμεν, ου τοις Ιερεύσι λέγεται μόνον, αλλά και τοις εις τον Λαόν συντελούσιν», Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
- Ευχές των Κατηχουμένων (Ευχή διά Προσφωνήσεως, Συναπτή)· Πόσοι προσεύχονται παράλληλα και ταυτόχρονα; Αναφορές Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, και περί Προσευχής στην Λειτουργία
- Απάντησις στον π. Δανιήλ Γ. Αεράκη, για το «Οὔτε μυστικά, οὔτε ψιθυριστά, οὔτε... ἀνύπαρκτα»
- Ότι τo χαμηλό Τέμπλο κυρίως, και η ανοιχτή Ωραία Πύλη, εμποδίζουν τoν πιστό Λαό να προσευχηθεί, και πόσο κακό κάνει στους Ιερείς
- Το κλείσιμο της Ωραίας Πύλης στην Θεία Λειτουργία στα Ιερατικά της Αποστολικής Διακονίας - Σύγκριση, σχόλια
- Σταματείστε τους Πειραματισμούς στην Θεία Λατρεία, στην Θεία Λειτουργία, στο Τυπικόν
- Ο διαχωρισμός των Φύλων (Ανδρών - Γυναικών) στην Εκκλησία
- Ο διαχωρισμός των Φύλων (Ανδρών - Γυναικών) στον Ναό, σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο (+407)
- Το κλείσιμο της Ωραίας Πύλης του Ιερού (τα Βημόθυρα και το Καταπέτασμα) στην Θεία Λειτουργία στην Εκκλησία της Ελλάδος
- Οι Μυστικές Ευχές των Λαϊκών
- Η εξέλιξη του Καταπετάσματος (Τέμπλου, Εικονοστασίου, Φράγματος του Βήματος) [Βίντεο]
- Το αθέατον της Αγίας Τράπεζας, στην Κωνσταντινούπολη, στην Ελλάδα, και από Ανατολή σε Δύση, την ώρα της Αναφοράς — Τας θύρας, τας θύρας· Ποιες θύρες; Τό Ιερόν Κιβώριον, τα Καταπετάσματα-Παραπετάσματα-Βήλα, το Φράγμα του Ιερού Βήματος, ....
- Ανάλυσις των Παλαιοχριστιανικών Βασιλικών (Ναών) του Δʹ αιώνος εν Ελλάδι
- Η θεολογική τεκμηρίωση της απόκρυψης των τελουμένων στο Ιερό κατά τον Όσιο Νικήτα τον Στηθάτο (990-1080)
- Ιερατικόν Συλλείτουργον - σύγκρισις διατάξεων, Ιερατικών, και σχόλια
- Ευχή δια Προσφωνήσεως (Διακονικά)
- Ποιοῦντος τοῦ Διακόνου τὴν Εὐχήν, ὁ Ἱερεὺς ἐπεύχεται τὴν Εὐχήν - Εὐχολόγιον (pdf)
- Ο ΙΘ' Κανών της Συνόδου της Λαοδικείας (364), και η ανάγνωσις των Λειτουργικών Ευχών
- Ὅρος: «Μυστικὲς Εὐχές» τῆς Θείας Λειτουργίας
- Απαντήσεις Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου στο ερώτημα: «Σύγχρονοι άγιοι και μυστική ανάγνωση των ευχών στη Θεία Λειτουργία»
- Σύγχρονοι (Ἅγιοι) Γέροντες καὶ οἱ Μυστικὲς Εὐχές
- Επιστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατόπιν αποστολής μας της α' έκδοσης των μελετών μας: Τα 3 Αμήν, Μυστικός Δείπνος - Θεία Ευχαριστία, Διατάξεις Θείας Λειτουργίας V.135, V.480 (Οκτ-Δεκ 2020)
- Πως ετέλεσε ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός την «θείαν Ευχαριστίαν» εις τον Μυστικόν Δείπνον, μυστικώς ή εις επήκοον; [PDF]
- Διάταξις της Θείας Λειτουργίας 1334, Αγίου Φιλοθέου του Κοκκίνου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, V.480 [PDF]
- Διάταξις της Πατριαρχικής Λειτουργίας 1386 (Αγία Σοφία), παρά του πρωτονοταρίου της Αγίας Σοφίας, διακόνου Δημητρίου Γεμιστού, V.135 [PDF]
- Τα τρία Αμήν (Αμήν, αμήν, αμήν) εις την μυστικήν στιγμήν της ευλογήσεως του Αγίου Άρτου και του Αγίου Ποτηρίου [PDF]
